← Sözlük
Sözlük · Yapay Zekâ

Benchmark nedir, ne demek?

Benchmark (Türkçe karşılığıyla kıyaslama ölçütü), performansı standart testle ölçüp karşılaştırmadır.

Tanım ve Kelime Kökeni

"Bench mark" marangozun tezgaha vurduğu ölçü işaretinden gelir. Sistem aynı sorulara tutulur, skor tablosu çıkar. Hızın, zekânın veya verimin sayısıdır. Modelden işlemciye her şey bu teraziye girer.

Gündelik Hayatta Nasıl Bilinir ve Kullanılır?

Model: Zekâ ve doğruluk sıralaması.
İşlemci: Hız karşılaştırması.
Oyun: Kare hızı testleri.

Teknik Derinlik ve Mimari

Sağlıklı kıyasın kuralları:

Aynı set: Herkes aynı soruyu yanıtlar.
Sızıntı denetimi: Test sorusu eğitime karışmışsa skor şişer.
Çok metrik: Tek sayı değil, hız ve doğruluk birlikte.

Basit süre ölçümü:

time python model.py --eval ornek.jsonl

Goodhart uyarısı: Ölçü hedef olunca oyun başlar. Skor için optimize edilen sistem gerçeği ıskalar.

Sık Karıştırılanlar

Test sanılır. Test çalışıp çalışmadığına bakar, benchmark ne kadar iyi olduğuna. Biri kapı, diğeri yarışmadır.

Farklı Disiplinlerde Kullanımı

Sınav: Aynı soruyla adil sıralama.
Atletizm: Rekor çizelgesi.
Marangoz: Tezgah ölçü işareti.

Okuldaki sınav gibidir; herkese aynı soru sorulur, konu hakimiyeti adil kıyaslanır.

Sıkça Sorulanlar

Yüksek skor her zaman iyi midir?

Genellikle evet, ancak test gerçeği yansıtmıyorsa skor yanıltır. Senaryo çeşitliliği aranır.

Sonuçlara güvenilir mi?

Tek teste değil, çok senaryolu tabloya bakılır. Sızıntı denetimi yapılmış set tercih edilir.

Veri sızıntısı nedir?

Test sorusunun eğitime karışmasıdır. Model ezberler, skor şişer, gerçek düşer.

Hangi metriğe bakılır?

İşe göre değişir: Doğruluk, hız ve maliyet birlikte okunur. Teki yetmez.

İlgili terimler

Bu açıklama TreScout için sade dille hazırlandı · yanlış ya da eksik gördüğünüz bir şey olursa hello@trescout.com. TreScout her gün GitHub, Hacker News ve HuggingFace trendlerini Türkçe özetler.