# Parser nedir?

**Kategori:** Geliştirme  
**Son güncelleme:** 2026-07-11

Karmaşık verileri veya kodları, bilgisayarın adım adım işleyebileceği anlamlı parçalara ayıran bir çözümleyicidir.

## Tanım
Parser, bir metin veya veri yığınını alır ve onu programın mantıksal olarak anlayabileceği bir yapıya dönüştürür. Örneğin, yazdığınız düz bir kod satırını, bilgisayarın 'burada bir değişken var, burada bir işlem yapılıyor' şeklinde anlamasını sağlayan bir tercüman gibi çalışır. Veriyi parçalara ayırarak bir ağaç yapısı oluşturur.

## Bir benzetmeyle
Bir cümleyi öğelerine ayıran dil bilgisi öğretmeni gibidir; özneyi, yüklemi ve nesneyi birbirinden ayırarak cümlenin ne anlama geldiğini çözmenize yardımcı olur.

## Nasıl çalışır?
Girdi olarak ham veriyi alır, dilin veya formatın kurallarına göre bu veriyi tarar ve sonuçta bir veri modeli veya ağaç yapısı üretir. Eğer veride bir yazım hatası varsa parser bunu hemen fark eder.

## Nerede kullanılır?
Derleyicilerde, web tarayıcılarında HTML okumak için ve veri formatlarını (JSON, XML) işleyen tüm yazılımlarda kullanılır.

## Sık karıştırılanlar
Document Parsing ile karıştırılabilir; ancak parser daha genel bir kavramdır ve her türlü veri yapısı için kullanılır.

## Sıkça sorulanlar

**Parser hata verirse ne olur?**  
Parser veriyi anlayamadığı bir formatta bulursa 'syntax error' yani sözdizimi hatası verir ve işlemin devam etmesini engeller.

## İlgili terimler
- [Document Parsing](/dictionary/document-parsing/)
- [Compiler](/dictionary/compiler/)
- [Data Pipeline](/dictionary/data-pipeline/)

---
Kaynak: TreScout Teknoloji Sözlüğü · https://trescout.com/dictionary/parser/
TreScout her gün GitHub, Hacker News ve HuggingFace trendlerini Türkçe özetler.