# Dense Transformer nedir?

*Yapay Zekâ · Son güncelleme: 10 Kasım 2026*

Tüm parametrelerinin her adımda aktif olduğu standart Transformer mimarisidir.

## Tanım

Dense Transformer, bir yapay zekâ modelinin katmanındaki tüm hesaplama birimlerinin her girdi için ortaklaşa çalıştığı geleneksel yapıyı ifade eder. Girdi verisi modelden geçerken ağın tamamı tetiklenir ve bu durum yüksek hesaplama gücü gerektirir. Modelin kapasitesi büyüdükçe harcanan enerji ve zaman da doğru orantılı olarak artar.

*Bunu bir fabrikanın tüm çalışanlarının her gelen basit sipariş için aynı anda üretim bandına girmesine benzer.*

## Nasıl çalışır?

Girdi metinleri tokenize edildikten sonra matris çarpımlarıyla modelin tüm parametrelerine aynı anda uğrar. Bu süreç verinin derinlemesine anlaşılmasını sağlar fakat donanım kaynaklarını yoğun şekilde tüketir. Özellikle büyük boyutlu modellerde bu tam katılım ciddi bir donanım maliyeti doğurur.

## Nerede kullanılır?

Standart büyük dil modellerinde ve temel metin üretim sistemlerinde bu mimari yaygın olarak tercih edilir.

## Sık karıştırılanlar

Parametrelerin sadece ilgili kısmının çalıştığı Mixture of Experts (MoE) mimarisi ile sıklıkla karıştırılır.

## Sorular ve yanıtlar

**Dense Transformer modelleri neden yavaştır?**

Her kelime veya işlem için tüm ağın aynı anda çalışması gerekmesinden dolayı donanım üzerinde büyük bir yük oluşturur.

**Hangi alanlarda kullanılır?**

Genel amaçlı doğal dil işleme görevlerinde ve standart yapay zekâ altyapılarında temel yapı taşı olarak görev yapar.

## İlgili terimler

- [Transformer](https://trescout.com/dictionary/transformer/)
- [Mixture of Experts](https://trescout.com/dictionary/mixture-of-experts/)
- [LLM](https://trescout.com/dictionary/llm/)

Bu açıklama TreScout için yapay zekâ ile sade dille hazırlandı · yanlış ya da eksik gördüğünüz bir şey olursa [hello@trescout.com](mailto:hello@trescout.com). TreScout her gün GitHub, Hacker News ve Hugging Face'te öne çıkanları Türkçe özetler.

---
Kaynak: TreScout Teknoloji Sözlüğü · https://trescout.com/dictionary/dense-transformer/
TreScout her gün GitHub, Hacker News ve Hugging Face'te öne çıkanları Türkçe özetler.