# Decision Models nedir?

*Yapay Zekâ · Son güncelleme: 29 Eylül 2026*

Verileri ve belirli iş kurallarını işleyerek en mantıklı veya en karlı seçeneği otomatik olarak belirleyen karar mekanizmalarıdır.

## Tanım

Karar modelleri (decision models), karmaşık problem durumlarında eldeki girdileri analiz edip belirli mantıksal adımlar veya olasılık hesapları sonucunda bir sonuca varan algoritmik yapılardır. Hem klasik kural tabanlı sistemleri (eğer-ise mantığı) hem de modern yapay zekâ tabanlı tahmin modellerini kapsar. Temel amaç, insan önyargısını azaltarak kararların tekrarlanabilir, tutarlı ve optimize olmasını sağlamaktır.

*Bir doktorun belirtilere bakarak teşhis koyarken izlediği mantıksal kontrol listesinin bilgisayar tarafından saniyeler içinde çalıştırılması gibidir.*

## Nasıl çalışır?

Girdi verileri temizlenir ve modelin anlayacağı değişkenlere dönüştürülür. Model, önceden tanımlanmış kuralları veya geçmiş verilerden öğrendiği matematiksel ağırlıkları kullanarak her olası sonucun puanını hesaplar. En yüksek faydayı veya en düşük riski sağlayan seçenek nihai karar olarak çıktıya aktarılır.

## Nerede kullanılır?

Kredi başvurularının onaylanmasında, borsa alım-satım stratejilerinde, lojistik rota optimizasyonunda ve otonom araçların anlık manevra tercihlerinde kullanılır.

## Sık karıştırılanlar

Salt tahmin modellerinden farklıdır; tahmin modelleri 'yarın ne olacağını' söylerken, karar modelleri 'bu tahmine göre ne yapılması gerektiğini' belirler.

## Sorular ve yanıtlar

**Karar modelleri her zaman yapay zekâ kullanır mı?**

Hayır. Karar ağaçları ve kural tabloları gibi tamamen kural tabanlı deterministik yöntemlerle de karar modelleri kurulabilir.

**Otonom ajanlar karar modelleriyle mi çalışır?**

Evet. Otonom yapay zekâ ajanları, çevrelerinden topladıkları verilere dayanarak hangi aracı veya adımı seçeceklerine karar modelleri üzerinden karar verir.

## İlgili terimler

- [Reinforcement Learning](https://trescout.com/dictionary/reinforcement-learning/)
- [Algorithmic Trading](https://trescout.com/dictionary/algorithmic-trading/)
- [AI Agent](https://trescout.com/dictionary/ai-agent/)
- [Agentic System](https://trescout.com/dictionary/agentic-system/)

Bu açıklama TreScout için yapay zekâ ile sade dille hazırlandı · yanlış ya da eksik gördüğünüz bir şey olursa [hello@trescout.com](mailto:hello@trescout.com). TreScout her gün GitHub, Hacker News ve Hugging Face'te öne çıkanları Türkçe özetler.

---
Kaynak: TreScout Teknoloji Sözlüğü · https://trescout.com/dictionary/decision-models/
TreScout her gün GitHub, Hacker News ve Hugging Face'te öne çıkanları Türkçe özetler.