# Compilation nedir?

**Kategori:** Geliştirme  
**Son güncelleme:** 2026-06-14

İnsan diline yakın yazılan kodların, bilgisayarın işlemcisinin anlayabileceği makine diline dönüştürülmesi sürecidir.

## Tanım
Bilgisayarlar sadece 0 ve 1'lerden oluşan komutları anlar. Yazılımcılar ise okunabilirliği yüksek diller kullanır. Derleme işlemi, bu iki dünya arasındaki köprüyü kurarak kodun çalıştırılabilir bir dosyaya dönüşmesini sağlar.

## Bir benzetmeyle
Yabancı dilde yazılmış bir kitabın, okuyucunun diline tam olarak çevrilip basılmasına benzer.

## Nasıl çalışır?
Derleyici (compiler) adı verilen özel bir yazılım, kaynak kodunuzu tarar, hataları kontrol eder ve işlemcinin doğrudan yürütebileceği ikili bir formata çevirir.

## Nerede kullanılır?
C++, Rust ve Java gibi dillerde programı çalıştırmadan önce mutlaka yapılması gereken bir adımdır.

## Sık karıştırılanlar
Yorumlanan (interpreted) dillerden farkı, kodun çalışma anında değil, öncesinde tamamen dönüştürülmesidir.

## Sıkça sorulanlar

**Her dilde derleme gerekir mi?**  
Hayır, Python gibi bazı diller kodu satır satır anlık olarak çalıştırır, derleme süreci gerektirmez.

## İlgili terimler
- [Compiler](/dictionary/compiler/)
- [Rust](/dictionary/rust/)
- [Compile-time](/dictionary/compile-time/)

---
Kaynak: TreScout Teknoloji Sözlüğü · https://trescout.com/dictionary/compilation/
TreScout her gün GitHub, Hacker News ve HuggingFace trendlerini Türkçe özetler.